ZEYTİN SİNEĞİ (Bactrocera oleae) ZARARLISI VE MÜCADELESİ HAKKINDA BİLGİLENDİRME


ZEYTİN SİNEĞİ  (Bactrocera oleae) ZARARLISI VE  MÜCADELESİ  HAKKINDA  BİLGİLENDİRME
<p>Zeytin Sineği (Bactrocera oleae), ekonomik olarak en &ouml;nemli zeytin zararlısı olup, Ergin 4-6 mm boyunda, parlak kahve ve bal renklidir. Zeytin sineği, &ccedil;oğunlukla kışı toprağın 2-5 cm derinliğinde pupa halinde veya zeytinlik ve fundalıklarda ergin halinde ge&ccedil;irir. Erginler, toprak sıcaklığının 10 0C&rsquo;yi bulmasından itibaren, ender olarak nisan başlarında, genel olarak hazirandan itibaren topraktan &ccedil;ıkmaya başlarlar.<br /> Yumurta koyma olgunluğuna gelmek i&ccedil;in, bir s&uuml;re civardaki tatlı maddelerle beslenirler. Meyvelerin yumurta konulmaya elverişli hale gelmeye başladığı haziran sonlarında &ccedil;iftleşen dişiler, &ouml;ncelikle iri, parlak ve yağlanmaya başlamış zeytin meyvelerine yumurtalarını bırakır. <br />Bir dişi bir zeytin meyvesine ancak tek bir yumurta bırakabilir. Yoğunluğun y&uuml;ksek olduğu yerlerde bir zeytin meyvesine farklı dişilerce 7-9 adet yumurta bırakılabilir. Yumurta konan yer, bir g&uuml;n sonra koyu kahverengine d&ouml;n&uuml;ş&uuml;r, buna &ldquo;vuruk&rsquo;&rsquo; denir. Bir dişi hayatı boyunca 200- 250 yumurta koyabilir. Yazın yumurta a&ccedil;ılma s&uuml;resi 18 0C&rsquo;de 2 g&uuml;nd&uuml;r. Bu s&uuml;re sonbaharda 6- 10 g&uuml;ne kadar uzar. Yumurtadan &ccedil;ıkan larva meyve etinde galeriler a&ccedil;arak beslenir. Larva gelişme s&uuml;resi 15-16 g&uuml;nd&uuml;r. Yılda 3-5 nesil vermektedir. Bir neslin gelişme s&uuml;resi havanın nemi, sıcaklığı gibi kriterlere bağlı olarak 20-40 g&uuml;nd&uuml;r., Zeytin sineği larva d&ouml;neminde ve meyve etinde zararlı olur. Yumurtadan &ccedil;ıkan larva gelişme s&uuml;resinde &ccedil;ekirdek etrafında galeriler a&ccedil;arak beslenir. B&ouml;ylece meyvelerin &ccedil;&uuml;r&uuml;yerek d&ouml;k&uuml;lmesine, yağ randımanının d&uuml;şmesine, yağın asitliğinin y&uuml;kselmesine dolayısıyla verim ve kalite kaybına neden olur. &Ouml;zellikle sofralık zeytinlerde zararı daha b&uuml;y&uuml;k &ouml;nem taşımaktadır. Zarar oranı normal yıllarda %15-30, salgın yıllarda ise %100&rsquo;e kadar ulaşabilen verim ve kalite kayıpları g&ouml;r&uuml;l&uuml;r. Bu zararlı ile m&uuml;cadelede, zararlı yoğunluğundaki artışa paralel olarak Zeytin Sineği&rsquo;nin yumurta koyduğu dane sayısı oranı sofralık zeytinlerde %1, yağlık zeytinlerde %6-8 olduğunda ila&ccedil;lamaya başlanması &ouml;nerilmektedir. Halbuki modern yetiştiriciliğe g&ouml;re ila&ccedil;lı m&uuml;cadele, en son uygulanması gereken y&ouml;ntem olarak dikkate alınmalıdır. Daneler vuruk iriliğine ulaştığında asılan survey tuzaklarında ilk ergin sinek saptandığında geniş alanda (en az 1500-2000 ağa&ccedil;ta veya izole koşullara sahip bah&ccedil;ede) uygulanmak &uuml;zere t&uuml;m ağa&ccedil;lara tuzak asılarak (kitlesel tuzaklama) zararlının pop&uuml;lasyon artışı baskılanabilir. B&ouml;ylece, zararlıya karşı ila&ccedil;lamaya başlama zamanı geciktirilerek ila&ccedil;lama sayısı ve maliyeti d&uuml;ş&uuml;r&uuml;lebilir. Hatta kitlesel tuzaklama t&uuml;m bah&ccedil;eleri kaplamak &uuml;zere yaygın olarak uygulandığında tuzak sayısı azaltılabilir (5-6 tuzak/da) ve hi&ccedil; ila&ccedil;lama gerekmeyebilir. Zeytin Sineği&rsquo;ne karşı &uuml;lkemizde Tarım ve Orman Bakanlığımızca Bitki Koruma &Uuml;r&uuml;n&uuml; (BK&Uuml;) ruhsatlı kitlesel tuzaklar bulunmaktadır. Bu tuzak, i&ccedil;eriğindeki cezbediciler sayesinde ortamda bulunan zeytin sineklerini &uuml;zerine &ccedil;ekerek &ouml;ld&uuml;r&uuml;r. Bunun yanında &ouml;zellikle maliyet y&ouml;n&uuml;yle daha ekonomik ve hazırlanması son derece kolay olan plastik şişelerle yapılan zeytin sineği besi tuzağı vardır. &Uuml;lkemiz koşullarında ve d&uuml;ş&uuml;k maliyetle uygulanabilir olan besi tuzağı aşağıda g&ouml;sterildiği gibi kolayca hazırlanabilir. Zeytin Sineği Besi Tuzağı hazırlanışı; %2&rsquo;lik oranla yapılacaksa DAP (Diamonyum Fostat-18- 46-0) g&uuml;bresi (2 kg g&uuml;bre 100 litre su ile karıştırılıp eritilerek veya pratik olarak 100 gr g&uuml;bre 5 litre su i&ccedil;inde karıştırılıp eritilerek) suda eritilir. Plastik pet şişelerin &uuml;st kısmında karşılıklı olarak a&ccedil;ılan 5 mm &ccedil;apında 4-6 delik a&ccedil;ılır, yarısına kadar g&uuml;breli su karışımı doldurur ve ağzı kapalı olarak ağa&ccedil;ların g&uuml;ney istikametine yerden 1,5-2 m y&uuml;ksekliğe asılır. G&uuml;bre karışım oranı %2-5 arasında olması yeterlidir Yaz boyunca belirli periyotlarda pet şişe tuzakları kontrol edilerek i&ccedil;erisindeki eriyiğin bitmemesine dikkat edilir. Tuzakta biriken yakalanmış sineklerin imha edilmesi gereklidir. Pet şişe tuzakları son yıllarda &uuml;reticilerimiz tarafından uygulanmış ve başarılı bulunmuştur. Her ağaca asıldığında %100&rsquo;e varan oranda zararın ortadan kalktığı tespit edilmiştir.Buna g&ouml;re; 1. Zeytin sineği zararı, zeytin danelerinin vuruk iriliğine ulaştığında, bah&ccedil;enin konumuna g&ouml;re farklılık g&ouml;sterebilir, (haziran ortasından itibaren) tuzaklar (pet şişe tuzağı vs.) &ouml;nce, maksimum koruma i&ccedil;in her ağaca 1 adet, monit&ouml;r (izlemek &ndash; kontrol etmek) amacıyla ise dekara 1-2 adet olacak şekilde asılmalı ve izlenmeli, 2. Tuzaklarda ilk ergin zeytin sineği tespit edildiğinde, geniş alanda (en az 1500-2000 ağa&ccedil;ta veya izole koşullara sahip bah&ccedil;ede) uygulanmak &uuml;zere m&uuml;mk&uuml;nse t&uuml;m ağa&ccedil;lara tuzak asılması şeklinde kitlesel tuzaklama yapılmalı, b&ouml;ylece zeytin sineği artışı baskılanmalı, 3. Kitlesel tuzaklamadan sonra da hasada kadarki d&ouml;nemde ergin sinek sayısının takibi ile birlikte zeytin meyvelerinde vuruk sayımı yapılmalı, 4. Tuzaklarda yakalanan zararlı sayısındaki artışa paralel olarak yapılan kontrollerde meyvelerdeki vuruk oranı, sofralık &ccedil;eşitlerde en az %1, yağlık &ccedil;eşitlerde %6-8 olduğunda ila&ccedil;lı m&uuml;cadeleye başlanmalı, bunun i&ccedil;in mutlaka uzman teknik elemanlardan yardım alınmalı, 5. İlacın etki s&uuml;resine ve zararlının her neslinin oluşturacağı yeni vuruk oranına g&ouml;re, hasada kadar devam edecek bu uygulamada son ila&ccedil;lama ile hasat arasındaki s&uuml;reye de dikkat edilmelidir. Hasadın erken yapılması ve &uuml;retim sezonu boyunca dibe d&ouml;k&uuml;len zeytinlerin toplanıp bah&ccedil;eden uzaklaştırılması da &ccedil;ok etkilidir Zeytin sineğinin ciddi ekonomik zararlarından dolayı, İl&ccedil;e Tarım ve Orman M&uuml;d&uuml;rl&uuml;ğ&uuml;m&uuml;z&uuml;n il&ccedil;emiz Mahallelerinde Zeytin Sineği Besi ve Feromon Tuzakları bulunmakta olup, periyodik zaman aralıklarında tuzak kontrolleri ve genel bah&ccedil;e kontrolleri aksatılmadan yapılmaktadır. Kontroller neticesinde m&uuml;cadele yapılması hakkında il&ccedil;emiz zeytin &uuml;reticilerine farklı kanallardan (SMS, duyuru ve anons) uyarılar yapılmaktadır. &Uuml;reticilerimizin uyarıları dikkate alması ve m&uuml;cadelelerini en ge&ccedil; 3 g&uuml;n i&ccedil;erisinde tamamlaması &ouml;nemle rica olunur. Zararlıya karşı &uuml;reticilerimizin &ccedil;ok dikkatli olması, M&uuml;d&uuml;rl&uuml;ğ&uuml;m&uuml;zce yapılan erken uyarı ilanlarını takip etmelerinin yanı sıra kendilerinin de bah&ccedil;elerini d&uuml;zenli ve s&uuml;rekli kontrol etmeleri,zararlının m&uuml;cadeleye bağışıklık kazanmaması adına her uygulamada etken maddesi değişik ve farklı grupta ila&ccedil;ları dozunda ve uygun şekilde kullanmaları &ouml;nem arz etmektedir. Unutulmamalıdır ki, Zeytin Sineği m&uuml;cadelesinde doğru ilacın, doğru dozda, doğru zamanda, doğru şekilde uygulanması ile başarıya ulaşılabilir. T&uuml;m zeytin &uuml;reticilerimize &ouml;nemle duyurulur</p>

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapan siz olun.

Yorum yaz

E-posta adresiniz paylaşılmayacaktır. * İşaretli alanları doldurmak zorunludur

Benzer Haberler